Handreiking Sociaal Medische Indicatie (SMI)

De Sociaal Medische Indicatie (SMI) is een gemeentelijke regeling die gezinnen ondersteunt die door sociaal-medische problematiek tijdelijk kinderopvang nodig hebben, maar geen recht hebben op kinderopvangtoeslag. SMI is bedoeld om ouders te helpen werk en zorg te combineren en om de ontwikkeling van kinderen te waarborgen. Gemeenten spelen hierbij een belangrijke rol en hebben beleidsvrijheid in de uitvoering. Omdat deze vrijheid tot verschillen in uitvoering leidde, is een handreiking ontwikkeld om de toegankelijkheid en eenduidigheid van SMI te verbeteren.

De afgelopen jaren ontvingen het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW), de VNG en andere betrokken partijen, signalen van ouders over verschillen in de uitvoering van SMI tussen gemeenten. In vergelijkbare situaties kregen sommige gezinnen wel een vergoeding, terwijl andere gezinnen in een andere gemeente hier geen aanspraak op konden maken. Deze verschillen werden door ouders als onwenselijk en moeilijk uitlegbaar ervaren.

Deze signalen waren in 2023 aanleiding voor Kamervragen. In reactie daarop is toegezegd om samen met gemeenten en de VNG te onderzoeken hoe verschillen in de uitvoering van SMI verkleind en beter uitlegbaar kunnen worden.

Doel en inhoud van de handreiking

De Handreiking Sociaal Medische Indicatie (SMI) is het resultaat van deze samenwerking tussen SZW, VNG en gemeenten. Het belangrijkste onderdeel van de handreiking is een gezamenlijke basislijn voor de uitvoering van SMI. Deze basislijn beschrijft wat ouders minimaal van hun gemeente mogen verwachten wanneer zij een beroep doen op SMI.

De basislijn is nadrukkelijk bedoeld als minimum en niet als norm. Gemeenten behouden de ruimte om ruimer beleid te voeren en maatwerk te bieden wanneer dat passend is. Het doel is het verminderen van onwenselijke verschillen tussen gemeenten en het vergroten van de duidelijkheid voor ouders.

Praktische ondersteuning voor gemeenten

Naast de basislijn bevat de handreiking informatie en aandachtspunten voor gemeenten bij het vormgeven en uitvoeren van hun SMI-beleid. Er wordt ingegaan op juridische, financiƫle en uitvoeringsaspecten en op het belang van duidelijke en begrijpelijke communicatie richting ouders en professionals.

De handreiking wordt aangevuld met modeldocumenten, zoals een aanvraagformulier en voorbeeldbeschikkingen. Deze modeldocumenten zijn ontwikkeld om de uitvoering te ondersteunen, administratieve lasten te beperken en verschillen tussen gemeenten te verkleinen.

Totstandkoming handreiking

De handreiking is tot stand gekomen in samenwerking met gemeenten, de VNG en het ministerie van SZW. In het ontwikkelproces is input opgehaald bij ouders en professionals en is afgestemd met verschillende gemeenten. De handreiking en de bijbehorende modeldocumenten bieden gemeenten een gezamenlijke basis voor een meer eenduidige en toegankelijke uitvoering van de Sociaal Medische Indicatie.

Download de handreiking, Kamerbrief en modeldocumenten

Delen